16 Mayıs 2008 Cuma Forumlar
Hazine Bonosu & Devlet Tahvili
Hazine bonosu nedir? İster kişiler ister şirketler veya devlet olsun gelir ve gideri arasında dengesizlik olan yani gideri gelirinden..

İster kişiler ister şirketler veya devlet...

Arkadaşıma Gönder Yazıcı Çıktısı Al
Hazine bonosu nedir? İster kişiler ister şirketler veya devlet olsun gelir ve gideri arasında dengesizlik olan yani gideri gelirinden..

İster kişiler ister şirketler veya devlet olsun gelir ve gideri arasında dengesizlik olan yani gideri gelirinden fazla olan herkesin önünde bir seçenek vardır : Borçlanmak. Devletin de geliri giderini karşılamaz ise yapacağı işlem borçlanmaktır. Böylece devlet para piyasalarına "borç almaya" çıkar.

Bu borcu elbetteki "faiz karşılığı" olmak üzere ister. Borç senedi olarak da hazine bonosu ve devlet tahvillerini kullanır. Bu işleme "iç borçlanma" denir.

Hazine bonoları faiz oranları para piyasalarındaki faiz oranlarının belirlenmesinde oldukça etkili rol oynar.

Hazine bonosu çeşitleri
Hazine Bonosu: En fazla BİR yıl vadeye sahiptir. Kısa vadeli borçlanma için kullanılır.
Devlet Tahvili : BİR yılın üzerinde vadeye sahiptir. Uzun vadeli borçlanma için kullanılır.

Hazine borçlanma yöntemleri
Hazine, iç borçlanma için belli aralıklarla ihaleye çıkar. Yani bir çeşit borçlanma platformu oluşturur. İhalenin bir tarafında Hazine, diğer tarafında ise bankalar vardır.

Bankalara belli bir faiz karşılığı belli bir vade ve miktarda satılan hazine bonoları, yatırımcılar için oluşturulan ikincil piyasada da işlem görebilir. Yani açılan ikincil piyasada hazine bonoları arz talep durumuna göre kurumsal ve bireysel yatırımcılar arasında alınıp satılır.

Tüm dünyada kullanılan birkaç değişik ihale şekli vardır. Türkiye'de kullanılan ise ağırlıklı olarak çoklu fiyat yöntemiyle ihaledir.

Çoklu Fiyat Yöntemiyle İhale

  • Hazine'nin Borçlanma vadesi ve Borçlanma miktarını ilan edip faizi ihaleye bırakması Bu yöntemde hazine, hangi miktar ve hangi vadede borçlanma yapacağını belirleyip ihale açar. İhale sonuçlarına göre ihale için konulan azami miktara ulaşıncaya kadar yapılan teklifler kabul edilir ve buna göre teklifi kabul edilenlere ne miktar faiz ödeneceği ortaya çıkar.
  • Hazine'nin Borçlanma vadesi ve ödemeyi planladığı faizi ilan edip borçlanacağı miktarı ihaleye bırakması Bu yöntemde hazine hangi vade ile hangi azami faizi ödeyerek borçlanmak istediğini belirtir. Borçlanacağı miktarın belirlenmesini ihaleye bırakır. Hazine bono almak isteyenlerin tekliflerini üstüste sıralar ve ödemeyi planladığı faiz oranına ulaşıldığında ihaleyi keserek satacağı miktarı belirlemiş olur.
  • Hazine'nin borçlanma vadesini belirleyip borçlanacağı miktar ve Ödeyeceği Faizi ihaleye bırakması

    Bu yöntemde Hazine, sadece borçlanma vadesini belirleyerek ihaleye çıkar. İhaleye gelen miktar ve faiz tekliflerine göre Hazine, dilediği miktar ve faizde ihaleyi keser.

    Tek Fiyattan İhale
    Teklif usulu yerine uygulunacak faizi devletin söyleyip alıcılara kabul edip etmediklerini sorar.

    Hazine bonosu getirisi nasıl hesaplanır?
    Hazine bonolarının ihraç edilirken üzerinde yazılı olan nominal değer, ihraç veya piyasa faiz oranı ile iskonto edilerek satılır. Bu ne demektir?

    Örneğin; bir banka 6 ay vadeli gerçekleşen bir bono ihalesine katıldı ve kazandı diyelim. Teklif ettiği tutar ise 500 milyar, faiz ise %50 olsun. Bankanın Hazine'ye ödeyeceği miktar 500 milyar değildir. 6 ay sonra alacağı miktar 500 milyar'dır. 500 milyar'a %50 faiz geriye doğru işletilerek hesaplanır ve bankanın hazineye bugün ödeyeceği rakam bulunur.

    Bankalar dışındaki kurumsal yatırımcılar ve bireysel yatırımcılar için hazine bonosundan verim elde etmenin 2 yolu vardır :
  • Hazine bonosunu vadesi gelene kadar elde tutmak.
  • Hazine bonosunu vadesi gelmeden nakite çevirmek için ikinci el piyasada satmak.

    Vade Sonuna Kadar Elde Tutulan Hazine Bonosu Getirisi
    Hazine bonosunun yatırım verimi;

    Nominal Değer
    Alış Fiyatı 365
    Y= ———————— X ————————
    Alış Fiyatı Vade sonuna kadar gün sayısı


    Vadesinden Önce İkinci El Piyasada Satılacak Hazine Bonosunun Veriminin Hesaplanması
    Hazine bonosunun yatırım verimi;

    Satış Fiyatı
    Alış Fiyatı 365
    Y= ———————— X ————————
    Alış Fiyatı Vade sonuna kadar gün sayısı


    Hazine bonosu yatırımcıları ve son durum
    Hazine bonoları yatırım avantajları nedeniyle geniş ilgi görür. Merkez Bankası, bankalar, para piyasası fonları, yatırım fonları ve ortaklıkları, kurumsal yatırımcılar, şirketler, yerel yönetimler ve bireysel yatırımcılar hazine bonosu müşterileridir.

    Türkiye'de geçtiğimiz yıllarda hazine bonoları gözde bir yatırım aracı oldu, halen de öyle.. Çünkü enflasyonist ortamda yüksek faizli bonolar sahibine iyi gelir getirdi, hâlâ da getiriyor. Ancak madalyonun bir de öteki yüzü var. Yüksek faizli kağıtlar Hazine'ye sürekli yüksek faiz yükü getiriyor, Hazine faiz ödemekten anapara ödemelerini yapamaz durumda. Yüksek iç borç stoku enflasyonu daha da azdıran bir etken oluyordu.

    2000 yılındaki enflasyonla mücadele kapsamında ilk el atılan konulardan biri yüksek faizlerin düşürülmesi olmuştu. İzlenen politikalar sonucu, faizler düşerken, iç borç stoku da kademeli olarak düşmeye başlamıştı. Ancak 2000 yılı Kasım ayında ve 2001 yılı Şubat ayında yaşanan krizler sonucu hazine bonolarının faizleri tekrar yükseldi. Kısır döngü şimdilik devam ediyor.


    Kaynak: www.netbul.com


  • Bu makaleyi göndermek istediğiniz kişilerin e-posta adreslerini aşağıdaki kutucukta belirtiniz. Birden fazla e-posta adresini virgülle ayırarak girebilirsiniz.
    E-posta adresleri :
    bilgi@ailemax.com   *Site Kullanım Koşulları > Ailemax.com® Tescilli Marka 2006 Erdal Yücel Tüm marka hakları Erdal Yücel'e aittir. Tüm hakları saklıdır. Kaynak belirtmeden kullanılamaz.
    Dikkat:Bu sitede yer alan yazıların, uzmanların ve doktorların önerilerinin tümü, bilgi edinmek isteyen kullanıcılar/üyeler/ziyaretçiler için hazırlanmıştır. Bu bilgiler, hiç bir zaman hastalık ve diğer sorunlara yönelik teşhis ve tedavi amaçlı olarak kullanılmamalıdır. Yazılar, sadece yazarların, uzmanların ve doktorların bilgilerini, deneyimlerini ve fikirlerini aktarmaktadır. İçeriği başkaları tarafından doğru ve geçerli bulunmayabilir. Sitede yer alan yazı ve resimlerin kopyalanması, her türlü kullanımı ve bilgilerin uygulanması sonucu doğan hukuki, ahlaki, mesleki, sağlık ve yaşamsal sorunlar sadece bu eylemi gerçekleştiren kişilerin sorumluluğundadır. Bunlardan dolayı ortaya çıkabilecek hiç bir sorundan site , yazarları, uzmanları ve editörleri sorumlu tutulamaz. www.ailemax.com da yer alan her türlü bilgi, değerlendirme, yorum ve görüntüler kişileri bilgilendirmeye yönelik olup, hiç bir şekilde kişinin doktorundan bağımsız teşhis ve tedaviye yönlendirilmesi anlamına gelmemektedir. Burada yer alan bilgi ve değerlendirmelerin uygulanması sonucunda ortaya çıkacak doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan ailemax.com ve ilgili uzman, yazar, editörler sorumlu olmayacaktır.