OMAD, 2002 yılından beri internet üzerinden otizm konusunda yardımlaşma grubu olarak faaliyet gösteren ABA-Türkçe grubu üyeleri tarafından resmi olarak 14 Şubat 2007 tarihinde kuruldu. ABA-Türkçe grubu ile birlikte OMAD uyeleri, otizmden kendi hayatında birincil/ikincil derecede etkilenen ve yakın ilişkisi sürekli olan kişilerden (ebeveynler, yakın akrabalar, bakıcılar, tıbbi uzmanlar, eğitimciler, terapistler, özel eğitim uzmanları) oluşuyor. Bu büyük grup, otizmle ilgili her türlü güncel bilgiyi veri bankasında biriktiren, Türkiye’nin belki de en büyük “otizm bilgi topluluğu”.
http://health.groups.yahoo.com/group/ABA-Turkce
www.omad-otizm.org
Otizm nedir?
OTİZM, yaşamın erken dönemlerinde başlayan, sosyal ilişkiler, iletişim, davranış ve bilişsel gelişmede gecikme, eksiklik ve sapmayla kendini gösteren bir yaygın gelişimsel bozukluktur. Otizmli bireyler, ağırlıklı olarak öğrenme güçlüğü ve çevrelerindeki dünyayı algılamakta zorluk çekerler. Otizmin içinde bulunduğu Yaygın Gelişim Bozukluğu yelpazesi oldukça geniş olup Asperger, Rett, Landau Kleffner, Fragile X sendromu gibi formları da bulunmaktadır.
Otizm bizim için nedir?
OTİZM, çocuğunuzun yaşam alanlarını ve becerilerini kısıtlar veya tamamen engeller. OTİZM, otizmli bireyle birlikte tüm aileyi ve otizmli bireyle ilişkisi olan herkesi etkisi altına alır.
Otizm belirtileri
- Sosyal ilişkilerdeki güçlük
- Göz temasından kaçınma
- Konuşma yokluğu veya geriliği
- Öğrenmede zorluk ve/veya gerilik
- Anlamlı oyun oynama ve hayal gücünü kullanmada zorlanma
- Nesnelerle işlevinden farklı ilişki kurma,nesnelere bağımlılık
- Değişikliklere karşı tepki ve direnç gösterme,rutinlere bağlılık
- Başkalarına karşı iletişimde isteksizlik ve yaşıtlarının arasına karışmada zorluk
- Gerçek tehlikelere karşı korku duymamak
- Duygu durum bozuklukları ve uygun olmayan tepkiler
- İlgisiz ve kendi dünyasında kapalı yaşama hali
OTİZMİN TANI ÖLÇÜSÜ
Günümüzde otizm tanısı hiçbir laboratuar yöntemiyle konulamamaktadır. Yapılan nörobiyolojik tetkiklerin de çok ender olarak sonuç verdiği görülmüştür. Bu nedenle, bir çok ülkede DSM-IV adlı sadece belirtilerden yola çıkan bir tanı sistemi kullanılmaktadır. Buna göre, bir bireye otistik tanısı koyulabilmesi için :
A. Aşağıdaki özelliklerden kişide en az altı tanesinin (1.maddeden en az iki tanesinin, 2.ve 3. maddeden en az birer tanesinin) bulunması gerekir.
Etkileşimde yetenek düşüklüğü: (En az iki tanesi bulunacak.)
Göz kontağı, mimik ve jestler gibi sözsüz iletişimde hissedilir derecede sınırlı yetenek,
Arkadaşlık ilişkilerini geliştirmede yaşına uymayan yetenek noksanlığı,
Başkalarıyla ilgi paylaşma ve ortak mutluluk yaşamaya karşı ilgi eksikliği veya oyunlarda ortak yere gelememe,
Karşılıklı sosyal ve duygusal ilişkilerde eksiklik.
İletişimde eksik yetenek: (En az bir tanesi bulunacak.)
Dil gelişiminde gecikme veya konuşamama ve çocuğun bunu jest ve mimiklerle takviye etmemesi,
Konuşma olduğu halde belirgini başka zorluğu olması; karşılıklı konuşma yerine monolog yapması,
Somut bir şekilde konuşma değişikliği; yankı, ton, ritim, dil ve gramerin değişik biçimde kullanımı,
Kendiliğinden, değişen rol ve yalancıktan oynanan oyunları, yaşına göre ayarlayamama.
Somut olarak aktivite ve ilginin sınırlı bir repertuarı olması : (En az bir tanesi bulunacak)
Bir veya birkaç tekrarlı hareketle tamamen meşgul olup, sınırlı ve uç derecedeki ilgiler, (değişik bir içeriği ve gücü olan)
Lüzumlu bir şekilde özel rutin ve ritüellere bağlı olma,
Tekrar beden hareketleri; sallanma, parmak uçlarında yürüme ve öteki uç derecedeki hareketler,
Eşyaların bazı parçalarıyla ısrarla ilgilenmek ve onları değişik şekilde kullanmak.
Her üç bölgeden en az bir tanesi kendini üç yaşından önce gösterir.
Bu özelliklerle Retts sendromu ya da öteki sendromların tanısı yapılamaz.
Çocuğunuzun davranışlarından şüphe duyuyorsanız, aşağıdaki basit testi uygulayın ve soruların çoğuna "hayır" yanıtını verdiyseniz bir uzmanla görüşmeyi planlayın.
Otizm Öndeğerlendirme Ölçeği
1) Çocuğunuz gözünüze 1-2 saniyeden fazla süre bakar mı?
Evet/Hayır
2) Çocuğunuz istediği bir şeyi göstermek için işaret parmağını kullanır mı?
Evet/Hayır
3) Çocuğunuz size göstermek, paylaşmak üzere nesneleri size getirir mi?
Evet/Hayır
4) Çocuğunuz isteklerini sözlü olarak anlatabilir mi?
Evet/Hayır
5) Çocuğunuz çevresindeki kişilerin ona ne demek istediğini anlayabiliyor mu?
Evet/Hayır
6) Çocuğunuzun konuşması (eğer varsa) yaşıtlarınınki gibi midir?
Evet/Hayır
7) Çocuğunuz gördüğü ya da sizin istediğiniz hareketleri taklit edebilir mi?
Evet/Hayır
8) Çocuğunuz evcilik türü oyunlar oynar mı?
Evet/Hayır
9) Çocuğunuz diğer çocuklarla ilgilenir, onlarla birlikte olmak ister mi?
Evet/Hayır
10) Çocuğunuzun "tanıdığı kişi", "yabancı kişi" ayırımı yapar mı?
Evet/Hayır
11) Çocuğunuz yeni durumlarla ilgilenir, merak eder mi?
Evet/Hayır
12) Çocuğunuzun davranışlarının anlamını çözmek çoğunlukla mümkün müdür?
Evet/Hayır
Kaynak:www.autism-society.org/site/PageServer?pagename=whatisautism
|